Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệuQuyền thừa kế của vợ/chồng là một vấn đề pháp lý quan trọng khi phát sinh tài sản được bồi thường trong thời kỳ hôn nhân hoặc sau khi một bên qua đời, bởi việc xác định đúng quyền lợi sẽ giúp tránh tranh chấp và bảo vệ lợi ích hợp pháp của các bên liên quan.
>>> Xem thêm: Lưu ý khi dùng dịch vụ sang tên sổ đỏ trọn gói để tránh phát sinh phí
1. Quyền thừa kế của vợ/chồng theo quy định pháp luật hiện hành
Quyền thừa kế của vợ/chồng được xác lập dựa trên quy định của Bộ luật Dân sự 2015 và Luật Hôn nhân và Gia đình 2014. Theo đó, vợ hoặc chồng là người thuộc hàng thừa kế thứ nhất, cùng hàng với cha mẹ và con của người chết.
Căn cứ Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015 quy định:
Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự, trong đó hàng thừa kế thứ nhất gồm vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết.
Điều này đồng nghĩa với việc vợ hoặc chồng có quyền hưởng phần di sản ngang bằng với những người cùng hàng thừa kế nếu không có di chúc hoặc di chúc không hợp pháp.
2. Quyền thừa kế của vợ/chồng đối với tài sản được bồi thường
Tài sản được bồi thường có thể phát sinh từ nhiều trường hợp như bồi thường thiệt hại, bồi thường giải phóng mặt bằng, hoặc bồi thường do tai nạn gây ra.
2.1. Trường hợp tài sản bồi thường là tài sản chung
Theo Điều 33 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:
Tài sản chung của vợ chồng bao gồm tài sản do vợ, chồng tạo ra trong thời kỳ hôn nhân, thu nhập từ lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh và các khoản thu nhập hợp pháp khác.
Nếu khoản bồi thường phát sinh trong thời kỳ hôn nhân và không có thỏa thuận khác, thì được xem là tài sản chung của vợ chồng. Khi một bên chết, phần tài sản thuộc sở hữu của người chết trong khối tài sản chung sẽ trở thành di sản để chia thừa kế.
>>> Xem thêm: Vì sao nên đọc kỹ nội dung trước khi ký công chứng mua bán nhà đất?
2.2. Trường hợp tài sản bồi thường là tài sản riêng
Theo Điều 43 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:
Tài sản riêng của vợ, chồng bao gồm tài sản được thừa kế riêng, được tặng cho riêng hoặc tài sản phục vụ nhu cầu thiết yếu của mỗi người.
Nếu khoản bồi thường gắn với thiệt hại riêng của một cá nhân (ví dụ bồi thường tổn thất về sức khỏe, danh dự), thì có thể được xác định là tài sản riêng. Khi đó, nếu người có tài sản riêng chết, toàn bộ khoản bồi thường sẽ được đưa vào khối di sản để chia thừa kế.
3. Phân chia di sản liên quan đến quyền thừa kế của vợ/chồng
Việc phân chia di sản sẽ phụ thuộc vào việc có di chúc hay không.
3.1. Trường hợp có di chúc hợp pháp
Theo Điều 624 Bộ luật Dân sự 2015, cá nhân có quyền lập di chúc để định đoạt tài sản của mình.
Nếu di chúc hợp pháp, tài sản bồi thường sẽ được phân chia theo nội dung di chúc. Tuy nhiên, vợ hoặc chồng vẫn có thể được hưởng phần di sản bắt buộc nếu thuộc trường hợp được pháp luật bảo vệ theo Điều 644 Bộ luật Dân sự 2015.
3.2. Trường hợp không có di chúc
Nếu không có di chúc, di sản sẽ được chia theo pháp luật. Khi đó, vợ hoặc chồng sẽ được hưởng phần bằng nhau với những người cùng hàng thừa kế thứ nhất.
Trong trường hợp tài sản là tài sản chung, cần xác định rõ phần của mỗi người trước khi chia thừa kế, thường là chia đôi, trừ khi có thỏa thuận khác.
>>> Xem thêm: Công chứng hỗ trợ hoàn thiện hồ sơ nhanh và đúng quy định pháp luật
4. Một số lưu ý quan trọng về quyền thừa kế của vợ/chồng
Quyền thừa kế của vợ/chồng trong thực tế có thể phát sinh nhiều tranh chấp nếu không xác định rõ bản chất tài sản và nguồn gốc hình thành tài sản.
Cần phân biệt rõ tài sản chung và tài sản riêng trước khi tiến hành chia thừa kế.
Cần xem xét tính hợp pháp của di chúc nếu có.
Cần xác định đầy đủ những người thuộc hàng thừa kế để đảm bảo việc phân chia đúng quy định.
Trong một số trường hợp, việc chứng minh khoản bồi thường thuộc về cá nhân hay thuộc khối tài sản chung là yếu tố quyết định đến quyền lợi của vợ hoặc chồng.
5. Giải quyết tranh chấp liên quan đến quyền thừa kế của vợ/chồng
Khi xảy ra tranh chấp, các bên có thể lựa chọn thương lượng, hòa giải hoặc yêu cầu Tòa án giải quyết.
Theo quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự, tranh chấp về thừa kế thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân có thẩm quyền.
Việc chuẩn bị đầy đủ giấy tờ chứng minh nguồn gốc tài sản, giấy tờ nhân thân và các tài liệu liên quan sẽ giúp quá trình giải quyết nhanh chóng và chính xác hơn.
>>> Xem thêm: Công chứng quận Tây Hồ – Hỗ trợ nhanh mọi thủ tục cần thiết
>>> Xem thêm: Vợ chồng nên minh bạch tài chính như thế nào?
Kết luận
Quyền thừa kế của vợ/chồng đối với tài sản được bồi thường phụ thuộc vào việc xác định tài sản là chung hay riêng, cũng như sự tồn tại của di chúc hợp pháp. Việc nắm rõ quy định pháp luật không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi chính đáng mà còn hạn chế tối đa các tranh chấp phát sinh trong thực tế.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com