Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệuTrong thực tế giao dịch dân sự, đặc biệt tại khu vực nông thôn hoặc đối với người cao tuổi, không ít trường hợp người tham gia ký kết hợp đồng không biết chữ, không đọc được nội dung văn bản. Điều này đặt ra câu hỏi: việc công chứng cho người không biết chữ có được pháp luật cho phép không, thực hiện như thế nào để bảo đảm tính hợp pháp, tránh tranh chấp và bảo vệ quyền lợi của người yếu thế?
Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết quy định pháp luật và hướng dẫn cách thực hiện đúng thủ tục.
>>> Xem thêm: Đây là phòng công chứng được nhiều khách hàng tin tưởng nhất hiện nay.
1. Công chứng cho người không biết chữ có được pháp luật cho phép không?
1.1. Quy định pháp luật về việc ký kết hợp đồng của người không biết chữ
Theo:
-
Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015: Giao dịch dân sự có hiệu lực khi chủ thể có năng lực hành vi dân sự, hoàn toàn tự nguyện và nội dung, hình thức phù hợp pháp luật.
-
Pháp luật không cấm người không biết chữ tham gia giao dịch dân sự, miễn là họ có năng lực hành vi dân sự đầy đủ và nhận thức được nội dung giao dịch.
Do đó, người không biết chữ vẫn có quyền giao kết hợp đồng và thực hiện công chứng cho người không biết chữ nếu tuân thủ đúng trình tự.
1.2. Căn cứ pháp lý trực tiếp về công chứng cho người không biết chữ
Theo Điều 48 Luật Công chứng 2014:
Trường hợp người yêu cầu công chứng không ký được hoặc không điểm chỉ được thì phải có người làm chứng. Công chứng viên phải đọc lại hợp đồng cho người yêu cầu công chứng nghe và ghi rõ trong văn bản công chứng.
Đây là căn cứ pháp lý quan trọng điều chỉnh trực tiếp việc công chứng cho người không biết chữ.
2. Thủ tục công chứng cho người không biết chữ thực hiện như thế nào?
2.1. Bắt buộc phải có người làm chứng khi công chứng cho người không biết chữ
Theo Điều 47 và Điều 48 Luật Công chứng 2014:
-
Người làm chứng phải đủ 18 tuổi, có năng lực hành vi dân sự đầy đủ;
-
Không có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến giao dịch;
-
Có trách nhiệm xác nhận việc người không biết chữ đã được giải thích đầy đủ nội dung hợp đồng.
👉 Người làm chứng là yếu tố bắt buộc để bảo đảm tính khách quan.
2.2. Hình thức ký kết: điểm chỉ thay cho chữ ký
Người không biết chữ:
-
Không ký được thì điểm chỉ (lăn tay) trên hợp đồng;
-
Việc điểm chỉ phải thực hiện trước mặt công chứng viên và người làm chứng.
Công chứng viên sẽ ghi rõ trong lời chứng: “Người tham gia giao dịch không biết chữ, đã được công chứng viên đọc lại toàn văn hợp đồng, đồng ý nội dung và điểm chỉ.”
2.3. Trách nhiệm của công chứng viên khi công chứng cho người không biết chữ
Theo Điều 7 và Điều 44 Luật Công chứng 2014, công chứng viên có trách nhiệm:
-
Kiểm tra năng lực hành vi dân sự;
-
Giải thích rõ quyền, nghĩa vụ và hậu quả pháp lý của hợp đồng;
-
Đọc lại toàn văn hợp đồng cho người không biết chữ nghe;
-
Bảo đảm việc ký/điểm chỉ là hoàn toàn tự nguyện.
>>> Xem thêm: Giải pháp tốt nhất để sang tên nhà đất đúng hạn chính là chọn dịch vụ sang tên sổ đỏ nhanh có kinh nghiệm thực tế.
3. Điều kiện để hợp đồng công chứng cho người không biết chữ có giá trị pháp lý
Để hợp đồng được công nhận hợp pháp, cần đáp ứng:
-
Người không biết chữ có năng lực hành vi dân sự đầy đủ;
-
Có người làm chứng hợp lệ;
-
Công chứng viên đã đọc và giải thích rõ nội dung;
-
Người không biết chữ đồng ý và điểm chỉ;
-
Việc công chứng được lập đúng hình thức theo luật.
Nếu thiếu một trong các điều kiện trên, hợp đồng có nguy cơ bị vô hiệu.
4. Rủi ro pháp lý nếu công chứng cho người không biết chữ không đúng quy định
4.1. Hợp đồng có thể bị tuyên vô hiệu
Theo Điều 125 Bộ luật Dân sự 2015, giao dịch được xác lập khi một bên không nhận thức, làm chủ hành vi có thể bị tuyên vô hiệu.
Nếu không chứng minh được việc giải thích đầy đủ nội dung cho người không biết chữ, hợp đồng dễ bị tranh chấp.
4.2. Phát sinh khiếu kiện, tranh chấp
Người không biết chữ hoặc gia đình có thể cho rằng họ bị lừa dối, ép buộc ký kết.
4.3. Trách nhiệm pháp lý của công chứng viên
Công chứng viên có thể bị xử lý trách nhiệm nếu không tuân thủ quy trình bắt buộc.
>>> Xem thêm: Hãy cập nhật kiến thức về Chứng thực để tránh mất thời gian đi lại nhiều lần.
5. Ví dụ minh họa thực tế
Bà H (70 tuổi, không biết chữ) bán một thửa đất tại quê. Khi công chứng hợp đồng, văn phòng công chứng bố trí một người làm chứng độc lập. Công chứng viên đọc toàn bộ nội dung hợp đồng cho bà H nghe, giải thích giá bán, quyền và nghĩa vụ. Bà H đồng ý và điểm chỉ trước mặt công chứng viên và người làm chứng. Hợp đồng được công chứng hợp lệ và sang tên thành công.
Ngược lại, nếu không có người làm chứng hoặc không đọc lại hợp đồng, giao dịch có thể bị tuyên vô hiệu.
6. Kết luận
✔ Công chứng cho người không biết chữ hoàn toàn hợp pháp nếu thực hiện đúng trình tự.
✔ Bắt buộc phải có người làm chứng và thực hiện điểm chỉ.
✔ Công chứng viên phải đọc, giải thích đầy đủ nội dung hợp đồng.
✔ Làm đúng thủ tục giúp bảo vệ quyền lợi và hạn chế tranh chấp.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Các bài viết liên quan:
>>> Công chứng ngoài trụ sở có cần ghi vào sổ công chứng không?
>>> Từ chối công chứng theo chỉ đạo: Có đúng luật?
>>> Giấy tờ hợp pháp, chuẩn xác, đúng luật – công chứng tại văn phòng công chứng.
>>> Trải nghiệm ngay Dịch vụ công chứng uy tín hàng đầu hiện nay.
>>> Nên ủy quyền cho ai khi không thể trực tiếp tham gia giao dịch? Xem ngay Công chứng ủy quyền.
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com