Tài sản trong vụ việc dân sự: Thời hiệu khởi kiện

Tài sản trong vụ việc dân sự là nội dung thường phát sinh tranh chấp liên quan đến quyền sở hữu, quyền sử dụng, nghĩa vụ thanh toán hoặc phân chia tài sản giữa các bên. Một trong những vấn đề quan trọng khi giải quyết tranh chấp là xác định đúng thời hiệu khởi kiện để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp theo quy định pháp luật.

>>> Xem thêm: Có nên lựa chọn dịch vụ sang tên sổ đỏ trọn gói khi hồ sơ nhà đất cần xử lý gấp?

1. Tài sản trong vụ việc dân sự là gì?

Theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015, tài sản bao gồm vật, tiền, giấy tờ có giá và quyền tài sản. Trong thực tiễn tố tụng, tranh chấp về tài sản có thể phát sinh từ nhiều quan hệ pháp luật khác nhau như hợp đồng, thừa kế, vay mượn, quyền sở hữu hoặc bồi thường thiệt hại.

Tài sản trong vụ việc dân sự thường liên quan đến các dạng tranh chấp sau:

• Tranh chấp quyền sở hữu nhà đất, tài sản gắn liền với đất
• Tranh chấp hợp đồng mua bán, vay tài sản
• Tranh chấp chia tài sản chung
• Tranh chấp thừa kế tài sản
• Tranh chấp bồi thường thiệt hại về tài sản

Việc xác định loại tài sản và quan hệ tranh chấp là căn cứ quan trọng để xác định thời hiệu khởi kiện.

2. Căn cứ pháp lý về thời hiệu khởi kiện đối với Tài sản trong vụ việc dân sự

Các quy định pháp luật điều chỉnh vấn đề này gồm:

• Bộ luật Dân sự năm 2015
• Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015
• Các văn bản pháp luật chuyên ngành có liên quan đến đất đai, nhà ở, thừa kế hoặc hợp đồng

Theo Điều 149 Bộ luật Dân sự năm 2015:

“Thời hiệu là thời hạn do luật quy định mà khi kết thúc thời hạn đó thì phát sinh hậu quả pháp lý đối với chủ thể theo điều kiện do luật quy định.”

Khoản 3 Điều 150 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định:

“Thời hiệu khởi kiện là thời hạn mà chủ thể được quyền khởi kiện để yêu cầu Tòa án giải quyết vụ án dân sự bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp bị xâm phạm; nếu thời hạn đó kết thúc thì mất quyền khởi kiện, trừ trường hợp luật có quy định khác.”

>>> Xem thêm: Thủ tục công chứng mua bán nhà đất cho người ở xa cần chuẩn bị ra sao?

3. Thời hiệu khởi kiện đối với Tài sản trong vụ việc dân sự

3.1. Thời hiệu khởi kiện tranh chấp hợp đồng tài sản

Theo Điều 429 Bộ luật Dân sự năm 2015:

“Thời hiệu khởi kiện để yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp hợp đồng là 03 năm kể từ ngày người có quyền yêu cầu biết hoặc phải biết quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm.”

Quy định này thường áp dụng đối với:

• Hợp đồng vay tài sản
• Hợp đồng mua bán tài sản
• Hợp đồng đặt cọc, chuyển nhượng hoặc giao dịch dân sự khác

Nếu quá thời hạn này mà không khởi kiện, đương sự có thể mất quyền yêu cầu Tòa án giải quyết khi phía bị kiện yêu cầu áp dụng thời hiệu.

3.2. Thời hiệu khởi kiện tranh chấp thừa kế tài sản

Điều 623 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định:

• Thời hiệu yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản
• Thời hiệu yêu cầu chia di sản là 10 năm đối với động sản
• Thời hiệu yêu cầu xác nhận hoặc bác bỏ quyền thừa kế là 10 năm kể từ thời điểm mở thừa kế

Đây là nhóm tranh chấp khá phổ biến trong thực tiễn liên quan đến nhà đất, tiền hoặc tài sản do người chết để lại.

>>> Xem thêm: Điểm khác biệt cốt lõi giữa chứng thực giấy tờ và công chứng là gì?

4. Các trường hợp không áp dụng thời hiệu đối với Tài sản trong vụ việc dân sự

4.1. Tranh chấp quyền sở hữu tài sản không áp dụng thời hiệu

Điều 155 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định không áp dụng thời hiệu khởi kiện đối với:

“Yêu cầu bảo vệ quyền sở hữu, trừ trường hợp Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định khác.”

Điều này có nghĩa, trong nhiều trường hợp tranh chấp quyền sở hữu tài sản, chủ sở hữu vẫn có quyền yêu cầu Tòa án bảo vệ dù thời gian tranh chấp đã kéo dài.

4.2. Một số yêu cầu dân sự đặc biệt khác

Ngoài quyền sở hữu, pháp luật còn quy định một số yêu cầu dân sự không áp dụng thời hiệu như:

• Yêu cầu bảo vệ quyền nhân thân không gắn với tài sản
• Tranh chấp khác theo quy định chuyên ngành

Do đó, việc xác định đúng loại yêu cầu là yếu tố quyết định để biết có bị giới hạn thời hiệu hay không.

5. Lưu ý khi xác định thời hiệu khởi kiện trong vụ việc dân sự

Khi phát sinh tranh chấp, người có quyền lợi liên quan cần lưu ý:

• Xác định chính xác ngày quyền lợi bị xâm phạm
• Thu thập giấy tờ, chứng cứ về tài sản và giao dịch
• Phân biệt tranh chấp hợp đồng với tranh chấp quyền sở hữu
• Kiểm tra trường hợp có tạm ngừng hoặc bắt đầu lại thời hiệu theo quy định pháp luật
• Chủ động khởi kiện sớm để tránh rủi ro pháp lý

Việc xác định sai thời hiệu có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng được Tòa án chấp nhận yêu cầu.

>>> Xem thêm: Chứng thực chữ ký có phải là giải pháp giúp tăng độ tin cậy của hồ sơ và văn bản pháp lý?

>>> Xem thêm: Công chứng di chúc để lại tài sản cho người ngoài gia đình

Kết luận

Tài sản trong vụ việc dân sự là lĩnh vực tranh chấp phức tạp và thời hiệu khởi kiện giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi của các bên. Tùy từng loại tranh chấp như hợp đồng, thừa kế hay quyền sở hữu mà thời hiệu áp dụng sẽ khác nhau hoặc có trường hợp không áp dụng thời hiệu. Vì vậy, người có quyền và lợi ích liên quan cần nắm rõ quy định pháp luật để thực hiện quyền khởi kiện đúng thời hạn và đúng trình tự luật định.

Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:

1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
3. Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
4. Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
5. Xem thêm…

• Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
• Hotline: 0966.22.7979
• Email: ccnguyenhue165@gmail.com