Công chứng di chúc là nhu cầu phổ biến khi người lập di chúc có quốc tịch nước ngoài, có tài sản ở nước ngoài hoặc người thừa kế đang sinh sống tại nước ngoài. Việc lập và công chứng đúng quy định giúp bảo đảm giá trị pháp lý của di chúc, hạn chế tranh chấp và tạo thuận lợi khi phân chia di sản sau này. Bài viết dưới đây sẽ phân tích đầy đủ quy định pháp luật, thủ tục và những lưu ý quan trọng đối với trường hợp có yếu tố nước ngoài.
>>> Xem thêm: Công chứng gần đây có hỗ trợ công chứng tại nhà theo yêu cầu khách hàng
1. Công chứng di chúc có yếu tố nước ngoài là gì?
Di chúc có yếu tố nước ngoài là di chúc thuộc một trong các trường hợp sau:
- Người lập di chúc là người nước ngoài cư trú tại Việt Nam.
- Công dân Việt Nam có tài sản tại nước ngoài.
- Người thừa kế là cá nhân, tổ chức nước ngoài.
- Việc xác lập, thực hiện hoặc phân chia di sản liên quan đến pháp luật nước ngoài.
Theo Bộ luật Dân sự năm 2015, cá nhân có quyền định đoạt tài sản của mình thông qua di chúc. Trường hợp có yếu tố nước ngoài, ngoài quy định chung về thừa kế còn phải xem xét quy định về xung đột pháp luật và điều ước quốc tế có liên quan.
2. Công chứng di chúc trong trường hợp nào nên thực hiện?
Mặc dù pháp luật không bắt buộc mọi di chúc đều phải công chứng, nhưng trong các trường hợp có yếu tố nước ngoài, việc công chứng là rất cần thiết nhằm:
- Xác nhận năng lực hành vi dân sự của người lập di chúc.
- Kiểm tra tính tự nguyện khi lập di chúc.
- Hạn chế rủi ro bị tuyên vô hiệu.
- Thuận lợi khi sử dụng tại cơ quan nhà nước hoặc cơ quan có thẩm quyền ở nước ngoài.
- Tăng tính xác thực của nội dung để giải quyết tranh chấp.

3. Căn cứ pháp lý về Công chứng di chúc có yếu tố nước ngoài
Một số văn bản pháp luật quan trọng gồm:
3.1. Bộ luật Dân sự 2015 về quyền lập di chúc
Điều 609 quy định cá nhân có quyền lập di chúc để định đoạt tài sản của mình.
Điều 630 quy định di chúc hợp pháp khi:
- Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt.
- Không bị lừa dối, đe dọa, cưỡng ép.
- Nội dung không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội.
- Hình thức di chúc phù hợp quy định pháp luật.
>>> Xem thêm: So sánh lợi ích khi công chứng mua bán nhà đất tại văn phòng uy tín
3.2. Luật Công chứng 2014 về Công chứng di chúc
Công chứng viên có thẩm quyền chứng nhận tính xác thực, hợp pháp của hợp đồng, giao dịch và văn bản, trong đó có di chúc.
Người yêu cầu công chứng phải xuất trình giấy tờ tùy thân, giấy tờ về tài sản và các tài liệu liên quan.
3.3. Quy định về yếu tố nước ngoài
Bộ luật Dân sự 2015 quy định quan hệ dân sự có yếu tố nước ngoài được xác định theo quốc tịch, nơi cư trú, nơi có tài sản hoặc nơi xác lập giao dịch.
4. Thủ tục Công chứng di chúc có yếu tố nước ngoài
4.1. Hồ sơ cần chuẩn bị khi Công chứng di chúc
Người yêu cầu nên chuẩn bị:
- Hộ chiếu hoặc căn cước công dân.
- Giấy tờ chứng minh nơi cư trú.
- Giấy tờ xác nhận tình trạng hôn nhân nếu cần.
- Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu tài sản.
- Thông tin người được hưởng di sản.
- Bản dự thảo di chúc (nếu có).
- Bản dịch công chứng nếu giấy tờ bằng tiếng nước ngoài.
4.2. Trình tự thực hiện
- Nộp hồ sơ tại tổ chức hành nghề công chứng.
- Công chứng viên kiểm tra giấy tờ, năng lực hành vi và ý chí tự nguyện.
- Soạn thảo hoặc rà soát nội dung di chúc.
- Người lập di chúc đọc lại, xác nhận nội dung.
- Ký hoặc điểm chỉ trước mặt công chứng viên.
- Nhận bản chính đã được công chứng.
4.3. Thời gian giải quyết
Thông thường thực hiện trong ngày nếu hồ sơ đầy đủ. Trường hợp cần xác minh giấy tờ nước ngoài hoặc cần phiên dịch thì thời gian có thể kéo dài hơn.
>>> Xem thêm: Văn phòng công chứng quận Thanh Xuân – Chuyên nghiệp trong từng thủ tục pháp lý
5. Những lưu ý quan trọng khi Công chứng di chúc liên quan nước ngoài
5.1. Ngôn ngữ của di chúc
Nếu người lập di chúc không sử dụng tiếng Việt thành thạo thì cần người phiên dịch theo đúng quy định pháp luật.
5.2. Tài sản ở nước ngoài
Việc định đoạt tài sản ở nước ngoài có thể phải tuân theo pháp luật nơi có tài sản, đặc biệt với bất động sản.
5.3. Người thừa kế ở nước ngoài
Nên ghi rõ họ tên, ngày sinh, quốc tịch, địa chỉ cư trú để thuận lợi cho việc nhận di sản.
5.4. Nội dung rõ ràng
Cần xác định cụ thể từng tài sản, phần hưởng và nghĩa vụ liên quan để tránh tranh chấp sau này.

6. Chi phí Công chứng di chúc được tính thế nào?
Phí công chứng thường căn cứ theo biểu phí nhà nước ban hành đối với việc công chứng di chúc. Ngoài ra có thể phát sinh:
- Phí dịch thuật.
- Phí sao y hồ sơ.
- Thù lao soạn thảo văn bản.
- Chi phí công chứng ngoài trụ sở nếu có yêu cầu.
7. Khi nào di chúc có thể bị vô hiệu?
Di chúc có thể bị tuyên vô hiệu nếu:
- Người lập di chúc không minh mẫn.
- Bị ép buộc hoặc lừa dối.
- Nội dung trái pháp luật.
- Không đúng hình thức bắt buộc.
- Tài sản để lại không thuộc quyền sở hữu hợp pháp.
>>> Xem thêm: Quy trình xử lý hồ sơ của dịch vụ làm sổ đỏ theo quy định mới
>>> Xem thêm: Công chứng hợp đồng mua bán xe sang Mercedes
Kết luận
Đối với trường hợp có tài sản, người thừa kế hoặc người lập di chúc liên quan nước ngoài, việc Công chứng di chúc là giải pháp an toàn giúp bảo đảm ý chí của người để lại tài sản và giảm thiểu tranh chấp phát sinh. Để hồ sơ hợp lệ, người dân nên chuẩn bị đầy đủ giấy tờ nhân thân, giấy tờ tài sản và trao đổi rõ với công chứng viên về yếu tố nước ngoài trước khi thực hiện.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
