Giao dịch dân sự công chứng là một trong những biện pháp quan trọng nhằm bảo đảm tính an toàn pháp lý cho các thỏa thuận giữa cá nhân, tổ chức trong đời sống dân sự. Trên thực tế, nhiều tranh chấp phát sinh do giao dịch chỉ thỏa thuận miệng hoặc lập giấy viết tay mà không được xác nhận tại cơ quan có thẩm quyền. Việc thực hiện xác nhận giao dịch dân sự tại văn phòng công chứng không chỉ giúp phòng ngừa rủi ro pháp lý mà còn bảo đảm giá trị chứng cứ khi xảy ra tranh chấp. Bài viết dưới đây phân tích toàn diện các vấn đề pháp lý cần lưu ý theo quy định hiện hành.
>>> Xem thêm: 5 sai lầm phổ biến khi giao dịch tại văn phòng công chứng
Căn cứ pháp lý về giao dịch dân sự công chứng

Việc xác nhận giao dịch dân sự tại văn phòng công chứng được điều chỉnh bởi các văn bản pháp luật sau:
-
Bộ luật Dân sự năm 2015
-
Luật Công chứng năm 2024
-
Luật Đất đai năm 2024 (đối với giao dịch liên quan đến quyền sử dụng đất)
-
Các văn bản hướng dẫn thi hành có liên quan
Theo Điều 116 Bộ luật Dân sự 2015: “Giao dịch dân sự là hợp đồng hoặc hành vi pháp lý đơn phương làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự.”
Giao dịch dân sự công chứng là gì?
Khái niệm giao dịch dân sự công chứng
Giao dịch dân sự công chứng là giao dịch dân sự được lập thành văn bản và được công chứng viên chứng nhận theo trình tự, thủ tục do Luật Công chứng quy định, nhằm xác nhận tính hợp pháp, tính xác thực và ý chí tự nguyện của các bên tham gia.
Công chứng viên không chỉ xác nhận chữ ký mà còn kiểm tra nội dung giao dịch có phù hợp với pháp luật hay không.
Các loại giao dịch dân sự thường được công chứng
Trong thực tiễn, các giao dịch dân sự công chứng phổ biến bao gồm:
-
Hợp đồng mua bán, chuyển nhượng nhà đất
-
Hợp đồng tặng cho tài sản
-
Hợp đồng vay tài sản, thế chấp, bảo lãnh
-
Hợp đồng ủy quyền
-
Văn bản thỏa thuận phân chia tài sản
Không phải mọi giao dịch dân sự đều bắt buộc công chứng, nhưng nhiều loại giao dịch chỉ có hiệu lực pháp lý khi được công chứng theo quy định chuyên ngành.
>>> Xem thêm: Hướng dẫn từ A–Z khi sử dụng dịch vụ làm sổ đỏ trọn gói lần đầu
Vai trò của văn phòng công chứng trong xác nhận giao dịch dân sự
Xác nhận ý chí tự nguyện của các bên
Công chứng viên có trách nhiệm kiểm tra năng lực hành vi dân sự, ý chí tự nguyện và sự minh mẫn của các bên tham gia giao dịch. Điều này giúp hạn chế tình trạng ép buộc, lừa dối hoặc giả mạo giao dịch.
Kiểm tra tính hợp pháp của nội dung giao dịch
Theo Luật Công chứng 2024, công chứng viên phải từ chối công chứng nếu nội dung giao dịch vi phạm pháp luật hoặc trái đạo đức xã hội. Đây là điểm khác biệt cơ bản giữa giao dịch dân sự công chứng và việc chỉ lập giấy viết tay.
Bảo đảm giá trị chứng cứ của giao dịch
Văn bản giao dịch đã được công chứng có giá trị chứng cứ và giá trị thi hành cao. Khi xảy ra tranh chấp, văn bản công chứng là căn cứ quan trọng để tòa án xem xét, giải quyết vụ việc.
>>> Xem thêm: Những lỗi thường gặp khi làm thủ tục đăng ký kết hôn
Trường hợp bắt buộc phải công chứng giao dịch dân sự

Theo quy định pháp luật hiện hành, các giao dịch dân sự sau đây bắt buộc phải công chứng hoặc chứng thực:
-
Hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp quyền sử dụng đất, nhà ở
-
Hợp đồng ủy quyền liên quan đến bất động sản (trừ một số trường hợp đặc biệt)
-
Văn bản thỏa thuận tài sản chung vợ chồng liên quan đến nhà đất
Nếu không thực hiện công chứng trong các trường hợp bắt buộc, giao dịch có thể bị tuyên vô hiệu.
Thủ tục xác nhận giao dịch dân sự công chứng
Hồ sơ yêu cầu công chứng giao dịch dân sự
Hồ sơ thông thường bao gồm:
-
Dự thảo hợp đồng, giao dịch dân sự
-
Giấy tờ tùy thân của các bên tham gia
-
Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản (nếu có)
-
Các giấy tờ khác theo yêu cầu của công chứng viên
Tùy từng loại giao dịch dân sự công chứng, thành phần hồ sơ có thể khác nhau.
Trình tự thực hiện công chứng
Quy trình công chứng giao dịch dân sự thường được thực hiện theo các bước:
-
Nộp hồ sơ yêu cầu công chứng
-
Công chứng viên kiểm tra hồ sơ, tư cách chủ thể
-
Giải thích quyền, nghĩa vụ và hậu quả pháp lý của giao dịch
-
Các bên ký kết trước mặt công chứng viên
-
Công chứng viên ký, đóng dấu và trả kết quả
Giá trị pháp lý của giao dịch dân sự công chứng
Giao dịch dân sự đã được công chứng có các giá trị pháp lý quan trọng:
-
Có hiệu lực thi hành đối với các bên
-
Là chứng cứ hợp pháp khi xảy ra tranh chấp
-
Hạn chế khả năng bị phủ nhận chữ ký hoặc nội dung giao dịch
-
Tạo cơ sở cho việc đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng theo quy định
Theo Luật Công chứng 2024: “Văn bản công chứng có hiệu lực kể từ thời điểm được công chứng viên ký và đóng dấu của tổ chức hành nghề công chứng.”
Phân biệt giao dịch dân sự công chứng và chứng thực
Nhiều người nhầm lẫn giữa hai hình thức này, có thể phân biệt như sau:
-
Công chứng giao dịch dân sự: công chứng viên kiểm tra nội dung, tính hợp pháp và ý chí các bên
-
Chứng thực: chỉ xác nhận chữ ký hoặc bản sao, không xác nhận nội dung giao dịch
Với các giao dịch có giá trị lớn hoặc rủi ro cao, giao dịch dân sự công chứng luôn là phương án an toàn hơn.
Những lưu ý quan trọng khi thực hiện giao dịch dân sự công chứng
-
Kiểm tra kỹ hồ sơ pháp lý của tài sản trước khi công chứng
-
Đọc kỹ toàn bộ nội dung hợp đồng trước khi ký
-
Yêu cầu công chứng viên giải thích rõ các điều khoản chưa hiểu
-
Không ký giấy tờ khi chưa xác định rõ hậu quả pháp lý
Việc thận trọng trong từng bước sẽ giúp giao dịch dân sự được công chứng đúng pháp luật và hạn chế tranh chấp phát sinh.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Các bài viết liên quan:
>>> Có được sửa đổi hợp đồng đã công chứng không?
>>> Thủ tục chuyển khoản thừa kế: Khi người thụ hưởng không muốn rút tiền mặt
>>> Những thay đổi pháp lý mới ảnh hưởng đến dịch vụ cấp sổ đỏ lần đầu
>>> Có thể làm thủ tục đăng ký kết hôn tại Đại sứ quán Việt Nam ở nước ngoài không?
>>> Văn phòng công chứng Hà Nội phục vụ công chứng gấp, lấy ngay trong ngày
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
