Thỏa thuận tài sản trước hôn nhân là công cụ pháp lý quan trọng giúp vợ chồng chủ động phân định tài sản, phòng ngừa tranh chấp trong tương lai. Tuy nhiên, để thỏa thuận này có giá trị pháp lý và được Tòa án công nhận, việc công chứng là điều kiện bắt buộc theo quy định của pháp luật. Trong bối cảnh đó, công chứng viên thỏa thuận tài sản trước hôn nhân giữ vai trò trung tâm trong việc bảo đảm tính hợp pháp, tự nguyện và minh bạch của thỏa thuận. Bài viết dưới đây sẽ phân tích cụ thể vai trò này trên cơ sở pháp luật hiện hành.
>>> Xem thêm: Từng bước công chứng được tối ưu để mang lại trải nghiệm nhanh – chuẩn – tiện lợi.
1. Cơ sở pháp lý xác lập vai trò của công chứng viên trong thỏa thuận tài sản trước hôn nhân

Theo Điều 47 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, thỏa thuận về chế độ tài sản của vợ chồng:
-
Phải được lập trước khi kết hôn
-
Phải được lập thành văn bản
-
Phải được công chứng hoặc chứng thực
Đồng thời, theo Điều 2 và Điều 4 Luật Công chứng 2014, công chứng viên là người được Nhà nước bổ nhiệm để:
-
Chứng nhận tính xác thực, hợp pháp của hợp đồng, giao dịch
-
Bảo đảm an toàn pháp lý cho các bên tham gia giao dịch
➡️ Như vậy, công chứng viên thỏa thuận tài sản trước hôn nhân không chỉ là người “ký xác nhận”, mà còn là chủ thể thực hiện chức năng bảo đảm hiệu lực pháp lý của thỏa thuận.
2. Vai trò kiểm tra điều kiện chủ thể khi công chứng thỏa thuận tài sản trước hôn nhân
Một trong những nhiệm vụ quan trọng của công chứng viên thỏa thuận tài sản trước hôn nhân là kiểm tra điều kiện của các bên tham gia.
Theo Điều 40 và Điều 41 Luật Công chứng 2014, công chứng viên có trách nhiệm:
-
Kiểm tra năng lực hành vi dân sự của người yêu cầu công chứng
-
Xác minh giấy tờ tùy thân, tình trạng hôn nhân
-
Bảo đảm các bên hoàn toàn tự nguyện, không bị ép buộc
➡️ Việc này đặc biệt quan trọng bởi nếu thỏa thuận được lập khi một bên không minh mẫn hoặc bị cưỡng ép, thỏa thuận có thể bị tuyên vô hiệu theo Điều 50 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014.
>>> Xem thêm: Dù bạn ở Hà Nội hay các khu vực lân cận, dịch vụ sổ đỏ đều có thể hỗ trợ trọn gói, nhanh chóng và đúng luật.
3. Vai trò tư vấn, giải thích pháp luật của công chứng viên

Theo Điều 7 và Điều 17 Luật Công chứng 2014, công chứng viên có nghĩa vụ:
-
Giải thích rõ quyền, nghĩa vụ, hậu quả pháp lý của việc ký kết thỏa thuận
-
Từ chối công chứng nếu nội dung vi phạm pháp luật hoặc trái đạo đức xã hội
Trong thực tiễn, công chứng viên thỏa thuận tài sản trước hôn nhân thường:
-
Giải thích sự khác biệt giữa tài sản chung và tài sản riêng
-
Phân tích hệ quả pháp lý khi ly hôn hoặc khi một bên chết
-
Cảnh báo rủi ro pháp lý nếu thỏa thuận nhằm trốn tránh nghĩa vụ với con cái hoặc bên thứ ba
➡️ Vai trò tư vấn này giúp thỏa thuận được lập đúng luật và bền vững lâu dài.
4. Vai trò bảo đảm hình thức và giá trị pháp lý của thỏa thuận
Theo Điều 47 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, nếu thỏa thuận tài sản trước hôn nhân không được công chứng hoặc chứng thực thì:
-
Không có giá trị pháp lý
-
Chế độ tài sản theo luật định sẽ được áp dụng
Thông qua hoạt động công chứng:
-
Văn bản được xác lập đúng hình thức
-
Nội dung được kiểm soát về tính hợp pháp
-
Thỏa thuận có giá trị chứng cứ theo Điều 5 Luật Công chứng 2014
➡️ Đây là lý do vì sao vai trò của công chứng viên thỏa thuận tài sản trước hôn nhân là điều kiện không thể thiếu để thỏa thuận được công nhận và thi hành.
>>> Xem thêm: Hướng dẫn chọn người được ủy quyền hợp lệ khi làm Công chứng ủy quyền.
5. Trách nhiệm pháp lý của công chứng viên khi công chứng thỏa thuận tài sản trước hôn nhân
Theo Điều 38 Luật Công chứng 2014, công chứng viên phải chịu trách nhiệm:
-
Trước pháp luật về văn bản công chứng
-
Bồi thường thiệt hại nếu gây ra do lỗi của mình
Nếu công chứng viên thỏa thuận tài sản trước hôn nhân:
-
Không kiểm tra năng lực hành vi
-
Không giải thích rõ hậu quả pháp lý
-
Công chứng văn bản có nội dung vi phạm pháp luật
➡️ Thì có thể bị:
-
Xử lý kỷ luật
-
Xử phạt hành chính
-
Buộc bồi thường thiệt hại cho các bên liên quan
6. Ví dụ minh họa thực tế khi công chứng viên thỏa thuận tài sản
Ví dụ 1 – Vai trò tư vấn của công chứng viên:
Trước khi kết hôn, anh A và chị B dự định lập thỏa thuận xác định toàn bộ tài sản hình thành sau hôn nhân là tài sản riêng của anh A. Công chứng viên đã giải thích rõ quy định về nghĩa vụ nuôi con và quyền lợi tối thiểu của vợ, đồng thời đề nghị chỉnh sửa nội dung thỏa thuận để tránh nguy cơ vô hiệu. Nhờ đó, văn bản được công chứng hợp pháp và không phát sinh tranh chấp sau này.
Ví dụ 2 – Trách nhiệm công chứng viên:
Trong một vụ tranh chấp, Tòa án tuyên vô hiệu thỏa thuận tài sản trước hôn nhân do một bên không đủ năng lực hành vi tại thời điểm ký kết. Công chứng viên bị xác định không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ xác minh, dẫn đến trách nhiệm bồi thường theo Luật Công chứng.
7. Kết luận
Công chứng viên thỏa thuận tài sản trước hôn nhân giữ vai trò then chốt trong việc bảo đảm tính hợp pháp, tự nguyện và giá trị pháp lý của thỏa thuận. Không chỉ là người chứng nhận hình thức, công chứng viên còn là người kiểm soát nội dung, tư vấn pháp luật và phòng ngừa rủi ro tranh chấp. Việc lựa chọn công chứng viên có kinh nghiệm và tuân thủ đúng quy trình là yếu tố quyết định để thỏa thuận tài sản trước hôn nhân phát huy hiệu quả pháp lý lâu dài.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Các bài viết liên quan:
>>> Xử lý hợp đồng đặt cọc mua bán nhà đất công chứng sai thông tin
>>> Cách tính phí công chứng trong từng loại hợp đồng cụ thể
>>> Tiêu chí lựa chọn văn phòng công chứng gần nhất uy tín và thuận tiện
>>> Những nội dung cần biết trong hợp đồng tặng cho tài sản
>>> Hướng dẫn chi tiết về thủ tục xin cấp sổ đỏ lần đầu cho hộ gia đình
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
