Trong bối cảnh hội nhập và di cư quốc tế ngày càng phổ biến, nhiều gia đình Việt Nam phát sinh trường hợp người thừa kế có yếu tố nước ngoài khi người thừa kế đang sinh sống, học tập hoặc định cư ở nước ngoài. Khi phát sinh quyền thừa kế tại Việt Nam, thủ tục pháp lý thường phức tạp hơn do liên quan đến yếu tố quốc tế. Vậy thừa kế có yếu tố nước ngoài được giải quyết như thế nào? Người thừa kế ở nước ngoài cần chuẩn bị giấy tờ gì, công chứng ra sao, có thể ủy quyền hay không? Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết theo quy định pháp luật hiện hành.
>>> Xem thêm: Hỗ trợ công chứng tận nơi – ưu đãi chỉ có tại văn phòng công chứng.
1. Thế nào là thừa kế có yếu tố nước ngoài? Căn cứ pháp lý áp dụng

1.1. Khái niệm thừa kế có yếu tố nước ngoài
Thừa kế có YTNN là trường hợp quan hệ thừa kế có ít nhất một trong các yếu tố sau:
-
Người thừa kế là người nước ngoài hoặc công dân Việt Nam đang cư trú ở nước ngoài;
-
Di sản ở nước ngoài hoặc có tài sản tại Việt Nam và nước ngoài;
-
Việc xác lập, thay đổi, chấm dứt quan hệ thừa kế xảy ra ở nước ngoài.
1.2. Căn cứ pháp lý điều chỉnh thừa kế có yếu tố nước ngoài
-
Điều 663 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về quan hệ dân sự có yếu tố nước ngoài.
-
Điều 680 Bộ luật Dân sự 2015 quy định pháp luật áp dụng đối với thừa kế có yếu tố nước ngoài.
-
Luật Công chứng 2014 về công chứng giấy tờ, văn bản liên quan đến thừa kế.
-
Nghị định 111/2011/NĐ-CP về chứng nhận lãnh sự, hợp pháp hóa lãnh sự.
👉 Theo đó, nếu di sản là bất động sản tại Việt Nam thì pháp luật Việt Nam được áp dụng để giải quyết thừa kế, dù người thừa kế đang ở nước ngoài.
2. Người thừa kế ở nước ngoài thực hiện thủ tục thừa kế có yếu tố nước ngoài như thế nào?
2.1. Cách 1: Người thừa kế trực tiếp về Việt Nam làm thủ tục
Người thừa kế có thể trực tiếp về Việt Nam để:
-
Ký văn bản khai nhận di sản hoặc thỏa thuận phân chia di sản tại văn phòng công chứng;
-
Thực hiện thủ tục đăng ký sang tên tài sản;
-
Nộp các nghĩa vụ tài chính liên quan.
Ưu điểm: Chủ động, hạn chế rủi ro pháp lý.
Nhược điểm: Tốn thời gian, chi phí đi lại.
2.2. Cách 2: Ủy quyền làm thủ tục thừa kế có yếu tố nước ngoài
Nếu không thể về Việt Nam, người thừa kế có thể lập văn bản ủy quyền tại:
-
Đại sứ quán/Lãnh sự quán Việt Nam ở nước ngoài; hoặc
-
Cơ quan công chứng nước sở tại (sau đó phải hợp pháp hóa lãnh sự).
Nội dung ủy quyền thường bao gồm:
-
Ký văn bản khai nhận, phân chia di sản;
-
Nộp hồ sơ công chứng;
-
Thực hiện thủ tục sang tên;
-
Nhận tiền, bàn giao tài sản (nếu có).
2.3. Công chứng giấy tờ nước ngoài trong thừa kế có yếu tố nước ngoài
Giấy tờ lập tại nước ngoài muốn sử dụng tại Việt Nam phải:
-
Được hợp pháp hóa lãnh sự theo quy định;
-
Dịch sang tiếng Việt và chứng thực bản dịch.
>>> Xem thêm: Đừng để việc sang tên kéo dài nhiều tháng — Dịch vụ sang tên sổ đỏ giúp rút ngắn thời gian xử lý.
3. Hồ sơ cần chuẩn bị khi làm thừa kế có yếu tố nước ngoài

3.1. Hồ sơ cơ bản
-
Giấy chứng tử của người để lại di sản;
-
Di chúc (nếu có);
-
Giấy tờ chứng minh quan hệ thừa kế;
-
Giấy tờ về tài sản (sổ đỏ, đăng ký xe…);
-
CCCD/hộ chiếu của người thừa kế.
3.2. Hồ sơ riêng đối với người thừa kế ở nước ngoài
-
Hộ chiếu nước ngoài hoặc giấy tờ cư trú;
-
Văn bản ủy quyền hoặc văn bản từ chối nhận di sản (nếu có);
-
Giấy tờ đã được hợp pháp hóa lãnh sự và dịch công chứng.
4. Một số lưu ý pháp lý quan trọng khi thừa kế có yếu tố nước ngoài
4.1. Thời hạn khai nhận và từ chối nhận di sản
Theo Điều 620 Bộ luật Dân sự 2015, thời hạn từ chối nhận di sản là 06 tháng kể từ ngày mở thừa kế.
4.2. Quyền sở hữu nhà đất của người Việt Nam định cư ở nước ngoài
Việc đứng tên sở hữu bất động sản tại Việt Nam còn phụ thuộc vào:
-
Quốc tịch;
-
Tình trạng cư trú;
-
Điều kiện theo Luật Nhà ở và Luật Đất đai.
Trường hợp không đủ điều kiện sở hữu thì người thừa kế chỉ được nhận giá trị tài sản.
4.3. Nghĩa vụ thuế, phí
Người thừa kế vẫn phải thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định pháp luật Việt Nam, trừ trường hợp được miễn.
>>> Xem thêm: Được hàng nghìn khách hàng tin tưởng, Dịch vụ công chứng là lựa chọn hàng đầu.
5. Ví dụ minh họa thực tế
Ví dụ:
Bà H mất tại TP.HCM, để lại căn nhà cho hai người con, trong đó anh M đang định cư tại Canada. Anh M lập văn bản ủy quyền tại Lãnh sự quán Việt Nam ở Canada để chị gái đại diện ký văn bản khai nhận di sản tại Việt Nam. Văn bản ủy quyền được hợp pháp hóa lãnh sự và dịch công chứng. Nhờ đó, thủ tục thừa kế có yếu tố nước ngoài được hoàn tất đúng quy định và không phát sinh tranh chấp.
6. Kết luận
✔ Thừa kế có yếu tố nước ngoài được pháp luật Việt Nam điều chỉnh nếu di sản tại Việt Nam.
✔ Người thừa kế ở nước ngoài có thể trực tiếp về Việt Nam hoặc ủy quyền hợp pháp.
✔ Giấy tờ nước ngoài bắt buộc phải hợp pháp hóa lãnh sự và dịch công chứng.
✔ Cần lưu ý thời hạn, điều kiện sở hữu tài sản và nghĩa vụ tài chính.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Các bài viết liên quan:
>>> Lưu trữ hồ sơ công chứng và trách nhiệm nghề nghiệp
>>> Thủ tục làm sổ đỏ cần chuẩn bị hồ sơ gì để tránh bị trả lại tại thủ tục làm sổ đỏ
>>> Nhiều người còn lúng túng khi thực hiện công việc liên quan đến công chứng ủy quyền
>>> Dịch vụ công chứng ngày càng được người dân lựa chọn khi cần giải quyết thủ tục pháp lý tại dịch vụ công chứng
>>> Văn phòng công chứng gần nhất tại Hà Nội giúp người dân tiết kiệm thời gian đi lại tại văn phòng công chứng gần nhất tại hà nội
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
