Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệuTrong hoạt động công chứng, nhiều người cho rằng công chứng viên có nghĩa vụ phải công chứng mọi giấy tờ khi người dân có yêu cầu. Tuy nhiên, theo quy định pháp luật, công chứng viên không chỉ có quyền mà còn có nghĩa vụ từ chối công chứng trong một số trường hợp nhất định.
Vậy quyền từ chối công chứng của công chứng viên được pháp luật quy định ra sao? Những trường hợp nào công chứng viên được phép hoặc bắt buộc từ chối công chứng? Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết, có căn cứ pháp lý rõ ràng và ví dụ thực tế minh họa.
>>> Xem thêm: Đây là nơi nhiều doanh nghiệp chọn để công chứng giấy tờ.
1. Quyền từ chối công chứng của công chứng viên khi giao dịch vi phạm pháp luật
Một trong những trường hợp quan trọng nhất thể hiện quyền từ chối công chứng của công chứng viên là khi hợp đồng, giao dịch có nội dung vi phạm pháp luật hoặc trái đạo đức xã hội.
📌 Căn cứ pháp lý
Theo khoản 4 Điều 7 Luật Công chứng 2014, công chứng viên có nghĩa vụ:
“Từ chối công chứng hợp đồng, giao dịch có nội dung vi phạm pháp luật, trái đạo đức xã hội.”
Ngoài ra, Điều 123 Bộ luật Dân sự 2015 cũng quy định giao dịch vi phạm điều cấm của luật sẽ bị vô hiệu.
📍 Ví dụ thực tế
-
Hợp đồng mua bán nhà ở xây dựng trái phép, chưa đủ điều kiện giao dịch
-
Văn bản thỏa thuận nhằm hợp thức hóa tài sản có nguồn gốc bất hợp pháp
👉 Trong các trường hợp này, quyền từ chối công chứng của công chứng viên là bắt buộc nhằm bảo đảm tính thượng tôn pháp luật.
2. Quyền từ chối công chứng của công chứng viên khi người yêu cầu không đủ năng lực hành vi dân sự
Công chứng chỉ được thực hiện khi người yêu cầu có đầy đủ năng lực hành vi dân sự và hoàn toàn tự nguyện.
📌 Căn cứ pháp lý
Theo Điều 20, Điều 21 Bộ luật Dân sự 2015:
-
Người từ đủ 18 tuổi, không bị mất hoặc hạn chế năng lực hành vi dân sự mới được tự mình xác lập giao dịch
Theo Điều 44 Luật Công chứng 2014, công chứng viên có trách nhiệm kiểm tra năng lực hành vi dân sự của người yêu cầu công chứng.
📍 Ví dụ thực tế
-
Người cao tuổi có biểu hiện lú lẫn, không nhận thức được nội dung hợp đồng
-
Người đang say rượu, sử dụng chất kích thích tại thời điểm yêu cầu công chứng
👉 Đây là trường hợp công chứng viên phải thực hiện quyền từ chối công chứng để tránh rủi ro giao dịch vô hiệu.
>>> Xem thêm: Mọi giao dịch đất đai sẽ trở nên dễ dàng hơn khi bạn chọn dịch vụ sang tên sổ đỏ trọn gói đồng hành.
3. Quyền từ chối công chứng của công chứng viên khi hồ sơ công chứng không hợp lệ
Hồ sơ công chứng là căn cứ pháp lý quan trọng để công chứng viên xem xét việc công chứng. Nếu hồ sơ không hợp lệ, công chứng viên có quyền từ chối.
📌 Căn cứ pháp lý
Theo Điều 40 Luật Công chứng 2014, hồ sơ yêu cầu công chứng phải có:
-
Giấy tờ tùy thân hợp lệ
-
Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản
Theo khoản 1 Điều 41 Luật Công chứng 2014, công chứng viên được quyền từ chối công chứng nếu:
“Hồ sơ yêu cầu công chứng không đầy đủ, không hợp lệ hoặc có căn cứ cho rằng giấy tờ trong hồ sơ là giả mạo.”
📍 Ví dụ thực tế
-
Sử dụng CCCD hết hạn, không đúng thông tin
-
Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất bị tẩy xóa, chỉnh sửa
-
Không xuất trình được bản gốc giấy tờ theo yêu cầu
👉 Đây là quyền từ chối công chứng của công chứng viên nhằm bảo đảm an toàn pháp lý.
4. Quyền từ chối công chứng của công chứng viên khi không xác định được ý chí tự nguyện
Công chứng chỉ có giá trị khi các bên hoàn toàn tự nguyện, không bị ép buộc, đe dọa hoặc lừa dối.
📌 Căn cứ pháp lý
Theo Điều 7 và Điều 45 Luật Công chứng 2014, công chứng viên phải:
-
Kiểm tra sự tự nguyện của các bên
-
Từ chối công chứng nếu có căn cứ cho rằng việc giao kết không tự nguyện
📍 Ví dụ thực tế
-
Người ký hợp đồng liên tục nhìn người khác để xin ý kiến
-
Có dấu hiệu ép buộc, tranh cãi gay gắt tại thời điểm công chứng
-
Người ký không hiểu nội dung văn bản nhưng vẫn bị yêu cầu ký
👉 Trong các tình huống này, việc thực hiện quyền từ chối công chứng của công chứng viên là cần thiết và đúng pháp luật.
>>> Xem thêm: Làm sao để tiết kiệm Phí công chứng khi giao dịch bất động sản?
5. Kết luận
Quyền từ chối công chứng của công chứng viên không chỉ là quyền năng nghề nghiệp mà còn là nghĩa vụ pháp lý nhằm bảo đảm an toàn cho các giao dịch dân sự. Việc từ chối công chứng trong những trường hợp luật định giúp phòng ngừa tranh chấp, bảo vệ quyền lợi của các bên và giữ vững tính nghiêm minh của pháp luật.
Người dân khi yêu cầu công chứng nên hiểu rõ các quy định này để:
-
Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, hợp lệ
-
Bảo đảm năng lực hành vi và sự tự nguyện
-
Tránh mất thời gian, chi phí không cần thiết
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Các bài viết liên quan:
>>> Hồ sơ công chứng lưu trữ không đầy đủ: Rủi ro pháp lý
>>> Hợp thức hóa tranh chấp qua công chứng: Có bị từ chối?
>>> Cần chuẩn bị gì khi thực hiện thủ tục công chứng theo quy định mới nhất?
>>> Công chứng ủy quyền dưới góc nhìn pháp luật hiện hành và thực tiễn áp dụng.
>>> Thủ tục làm giấy từ chối tài sản: Điều kiện và trình tự thực hiện.
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com