Di chúc miệng có được pháp luật công nhận không?

Trong thực tế, không ít trường hợp người sắp qua đời để lại lời trăn trối bằng miệng trước người thân mà không kịp lập di chúc bằng văn bản. Điều này khiến nhiều gia đình thắc mắc: di chúc miệng có được pháp luật công nhận không? Nếu có thì điều kiện nào để di chúc miệng có giá trị pháp lý?

Bài viết dưới đây sẽ làm rõ bản chất pháp lý của di chúc miệng, các điều kiện để được công nhận và những rủi ro thường gặp, kèm theo ví dụ thực tế để bạn hiểu và áp dụng đúng.

>>> Xem thêm: Trước khi giao quyền cho người khác, bạn nên đọc kỹ bài phân tích từ văn phòng công chứng để hiểu rõ rủi ro.

1. Di chúc miệng là gì?

Di chúc miệng là việc người để lại di sản thể hiện ý chí phân chia tài sản bằng lời nói, không lập thành văn bản.

Theo quy định pháp luật, di chúc miệng chỉ được chấp nhận trong trường hợp đặc biệt, khi:

• Người lập di chúc tính mạng bị đe dọa nghiêm trọng

• Không thể lập di chúc bằng văn bản

👉 Di chúc miệng không phải hình thức di chúc phổ biến, mà chỉ là giải pháp tình thế.

2. Điều kiện để di chúc miệng được pháp luật công nhận

Đây là nội dung quan trọng nhất khi xem xét di chúc miệng có giá trị pháp lý hay không.

2.1. Phải có ít nhất hai người làm chứng

• Người làm chứng phải đủ năng lực hành vi dân sự

• Không thuộc diện người thừa kế hoặc người có quyền lợi liên quan

2.2. Di chúc miệng phải được ghi chép lại

• Người làm chứng ghi chép đầy đủ nội dung di chúc

• Cùng ký tên hoặc điểm chỉ

👉 Sau đó, văn bản ghi chép phải được công chứng hoặc chứng thực trong thời hạn luật định.

Ví dụ thực tế

Ông A bị tai biến, biết không qua khỏi, để lại di chúc miệng trước 3 người hàng xóm.
➡️ Các người làm chứng lập văn bản ghi lại nội dung và đi chứng thực đúng thời hạn, nên DCM được công nhận hợp pháp.

>>> Xem thêm: Trước khi đi làm thủ tục, bạn nên xem kỹ danh sách các văn phòng công chứng để tránh mất thời gian tìm kiếm.

3. Những rủi ro thường gặp với di chúc miệng

Dù được pháp luật thừa nhận trong một số trường hợp, DCM tiềm ẩn rất nhiều rủi ro.

3.1. Dễ bị tranh chấp, phủ nhận

• Khó chứng minh ý chí thực sự của người để lại di sản

• Người làm chứng có thể mâu thuẫn lời khai

3.2. Dễ bị tuyên vô hiệu

Nếu:

• Không đủ điều kiện làm chứng

• Không kịp chứng thực

• Không chứng minh được tình trạng cấp bách

➡️ DCM sẽ không được công nhận.

Ví dụ minh họa

Bà B để lại di chúc miệng cho con út trước khi mất, nhưng không có văn bản ghi chép và chứng thực.
➡️ Khi tranh chấp xảy ra, tòa án không công nhận DCM, chia thừa kế theo pháp luật.

4. Có nên sử dụng di chúc miệng không?

Trong thực tiễn pháp lý, DCM chỉ nên là giải pháp bất đắc dĩ.

Lời khuyên thực tế

• Nếu còn đủ sức khỏe, nên lập di chúc bằng văn bản

• Ưu tiên công chứng di chúc để tránh tranh chấp

• Không nên trông chờ vào DCM vì giá trị chứng minh thấp

Ví dụ thực tế

Ông C biết mình bệnh nặng nhưng vẫn trì hoãn lập di chúc bằng văn bản.
➡️ Sau khi ông mất, DCM không được công nhận, gia đình xảy ra mâu thuẫn kéo dài.

>>> Xem thêm: Việc hiểu đúng bản chất pháp lý của sao y bản chính sẽ giúp bạn sử dụng giấy tờ hợp lệ trong mọi giao dịch.

5. Kết luận

Di chúc miệng có thể được pháp luật công nhận, nhưng chỉ trong những trường hợp rất hạn chế và phải đáp ứng đầy đủ điều kiện nghiêm ngặt. Trên thực tế, hình thức này tiềm ẩn nhiều rủi ro, dễ phát sinh tranh chấp và bị tuyên vô hiệu.

Lời khuyên:

• Đừng chờ đến lúc nguy cấp mới nghĩ đến di chúc

• Hãy lập di chúc bằng văn bản, có công chứng khi còn minh mẫn

• Xem di chúc miệng chỉ là phương án cuối cùng

Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!

Các bài viết liên quan:

>>> Xử lý hợp đồng đặt cọc mua bán nhà đất công chứng sai thông tin

>>> Cách tính phí công chứng trong từng loại hợp đồng cụ thể

>>> Tiêu chí lựa chọn văn phòng công chứng gần nhất uy tín và thuận tiện

>>> Những nội dung cần biết trong hợp đồng tặng cho tài sản

>>> Hướng dẫn chi tiết về thủ tục xin cấp sổ đỏ lần đầu cho hộ gia đình

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.

Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.

• Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
• Hotline: 0966.22.7979
• Email: ccnguyenhue165@gmail.com